Co oznaczają poszczególne pojęcia fiskalne?

Ponieważ w kolejnych artykułach będę operował terminami zaczerpniętymi z ustaw oraz rozporządzeń, postanowiłem przybliżyć Państwu znaczenie niektórych pojęć i stworzyłem mały słownik terminów fiskalnych. Większość z nich pojawia się w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. (w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków ich stosowania) i jest ściśle przez ustawodawcę zdefiniowana. Ja jednak postanowiłem nieco rozszerzyć poszczególne hasła i wprowadzić kilka dodatkowych informacji, które mogą się okazać przydatne w zrozumieniu poszczególnych pojęć.

 

FISKALIZACJA
W rozporządzeniu czytamy, iż jest to „jednokrotna i niepowtarzalna czynność inicjującą pracę modułu fiskalnego kasy z pamięcią fiskalną kasy, zakończona wydrukiem dobowego raportu fiskalnego”. W praktyce fiskalizacja polega na wprowadzeniu do pamięci operacyjnej urządzenia Numeru Identyfikacji Podatkowej użytkownika. Od tej chwili kasa zapamiętuje i archiwizuje wszystkie dane dotyczące wysokości obrotów i kwot podatku należnego – czyli rozpoczyna ewidencjonowanie sprzedaży. Jedyną osobą, która może przeprowadzić fiskalizację, jest uprawniony do tego serwisant, zatrudniony przez autoryzowaną firmę serwisującą.
Fiskalizacja jest procesem jednorazowym – pamięć operacyjna jest bowiem wyposażona w specjalne zabezpieczenia, uniemożliwiające kilkukrotne powtórzenie całej operacji. Dzięki temu praktycznie wyeliminowano sytuacje, w których podatnik mógłby się posłużyć cudzą kasą, np. w celu ukrycia części dochodów. Niestety, fakt, iż fiskalizacja jest procesem nieodwracalnym, może mieć wyjątkowo nieprzyjemne konsekwencje, jeśli przedsiębiorca wprowadzi błędny numer NIP-u (co wcale nie jest tak rzadkim przypadkiem). Próba powtórnego zafiskalizowania kasy skończy się wówczas bowiem w bardzo przykry sposób – całkowitym uszkodzeniem modułu fiskalnego.
Podczas fiskalizacji niektórych modeli serwisant potwierdza również numer unikatowy urządzenia (jest to ciąg cyfr i liter identyfikujących kasę, pojawiający się na wszystkich wydrukach fiskalnych). Kilka lat temu numer ten musiał być wprowadzany przez serwisanta ręcznie, obecnie jest wgrywany na stałe do pamięci fiskalnej.
Warto w tym miejscu dodać, iż po wprowadzeniu NIP-u jest nakładana na moduł fiskalny ołowiana plomba, na której widnieje numer plombownicy, którą serwisant otrzymuje po ukończeniu szkolenia. Dzięki temu Urząd Skarbowy może łatwo sprawdzić, czy fiskalizację przeprowadziła uprawniona do tego osoba.
Fakt, iż kasa została zafiskalizowana, należy zgłosić w Urzędzie Skarbowym w terminie siedmiu dni od przeprowadzenia operacji. Zgłoszenia dokonuje zarówno podatnik, jak i pracownik firmy serwisującej. Pierwszy z nich składa druk „Zgłoszenie kasy przez podatnika”, drugi – formularz: „Zgłoszenie przez prowadzącego serwis kas fiskalizacji kasy”.

 

 
HOMOLOGACJA
Zanim nowy model kasy fiskalnej trafi do sprzedaży, musi uzyskać tzw. świadectwo homologacyjne, czyli zaświadczenie, iż spełnia wszystkie wszystkie wymogi określone w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. Zaświadczenie wydaje Prezes Głównego Urzędu Miar po sprawdzeniu funkcji, kryteriów i warunków technicznych danego urządzenia i stwierdzeniu ich zgodności z rozporządzeniem.
Świadectwo homologiczne jest ważne przez trzy lata od dnia jego doręczenia i może być na wniosek producenta przedłużone (jednak po powtórnym przeprowadzeniu wszystkich badań testowych i złożeniu wszystkich wymaganych dokumentów). Po uzyskaniu pozytywnej decyzji Prezesa GUM producent występuje do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o przydzielenie puli numerów unikatowych.
Warto pamiętać o tym, iż jeśli zakupiona przez nas kasa nie posiada ważnej homologacji, najprawdopodobniej nasz wniosek o rejestrację urządzenia zostanie odrzucony przez Urząd Skarbowy. Dlatego jeśli zamierzamy kupić używaną kasę fiskalną – sprawdźmy, czy ma aktualne świadectwo homologacyjne.

 

MODUŁ FISKALNY
Najważniejszy element kasy rejestrującej, chroniący dane wprowadzone do pamięci fiskalnej. Jego podstawową funkcją jest ewidencjonowanie obrotów i wyliczanie kwot podatku należnego. Ponadto moduł fiskalny steruje wydrukiem wszystkich dokumentów rozliczeniowych oraz odpowiada za działanie wyświetlacza kasy. Jest tak skonstruowany, aby uniemożliwić osobom postronnym bezpośredni dostęp do pamięci fiskalnej: zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów moduł powinien być na stałe przymocowany do obudowy kasy w jej części niedostępnej dla użytkownika. Dodatkowo musi być zalany twardą nieprzezroczystą masą oraz zaopatrzony w plombę nakładaną podczas fiskalizacji przez serwisanta. Powinien również posiadać wewnętrzne zabezpieczenia, które spowodują jego samozniszczenie w przypadku niepowołanej ingerencji lub działania niezgodnego z programem pracy kasy (jedną z sytuacji, które mogą doprowadzić do zniszczenia modułu, jest próba powtórnego zafiskalizowania kasy lub wprowadzenie niewłaściwej daty).
W przypadku awarii modułu fiskalnego konieczna jest jego wymiana lub zakupienie nowego urządzenia.